enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhpurfaşanlıurfa
DOLAR
15,8769
EURO
16,8435
ALTIN
942,56
BIST
2.372,35
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Şanlıurfa
Açık
31°C
Şanlıurfa
31°C
Açık
Pazar Az Bulutlu
26°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
28°C
Salı Açık
27°C
Çarşamba Açık
29°C

Besin alerjisi ve kuruyemiş alerjilerinin görülme sıklığında iki kata yakın artış var!

Dünya Besin Alerjisi Farkındalık Haftası (8-14 Mayıs) sebebiyleülkemizde kuruyemiş alerjilerinin artışına ve oluşturduğu risklere dikkat çeken …

Besin alerjisi ve kuruyemiş alerjilerinin görülme sıklığında iki kata yakın artış var!

Dünya Besin Alerjisi Farkındalık Haftası (8-14 Mayıs) sebebiyleülkemizde kuruyemiş alerjilerinin artışına ve oluşturduğu risklere dikkat çeken Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği (AİD) üyesi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Alerji Bilim Kolu Lideri Prof. Dr. Bülent Enis Şekerel “En tehlikeli besin alerjilerinin başında gelen kuruyemiş alerjilerinin artışına sezaryen doğumlar, bebek beslenmesinde anne sütü kullanımının azalması, çok hijyenik yaşama uğraşı, fazla antibiyotik kullanılması, Batı tipi hayat biçiminin tercih edilmesi ve bebeklerde ek besine başlamanın geciktirilmesi yol açıyor” dedi.

Ülkemizde çocuklarda ve yetişkinlerde bir numaralı besin alerjisi olarak öne çıkan kuruyemiş alerjileri, en tehlikeli besin alerjisi tepkilerinin başında geliyor. Kuruyemiş alerjisi sıklığı artmaya devam ederken tıpkı deniz eserleri üzere vakitle geçmeyen alerji çeşitleri arasında yer alıyor. Ülkemizde alerji nedeni olan kuruyemişler ise fındık, antep fıstığı ve ceviz olarak sıralanıyor.

Kuruyemiş alerjileri en tehlikeli besin alerjisi nedeni

Dünya Besin Alerjisi Farkındalık Haftası (8-14 Mayıs) sebebiyle kuruyemiş alerjisine dikkat çeken Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği (AİD) evvelki liderlerinden Prof. Dr. Bülent Enis Şekerel, kuruyemiş alerjilerinin çoğunlukla ömrün birinci iki yılında başladığına lakin, ileri yaşlarda başlayan lakin daha az görülen tipleri de bulunduğuna dikkat çekti. “Erken yaşta başlayan kuruyemiş alerjileri daha ağır tepkilerin nedenidir. Bu tepkilerin en korkulanı anafilaksi yahut halk arasında ‘alerjik şok’ olarak bilinen reaksiyondur” diyen Prof.Dr. Şekerel, şöyle devam etti:

“Anafilakside deri bulgularının yanında sindirim, teneffüs ve sirkülasyon sistemleri de olumsuz etkilenir ve oluşan tepki ömrü tehdit edebilir. Bu nedenle kuruyemiş alerjisi olanlara acil bir durumda kullanmaları için adrenalin otoenjektör veririz ve bu enjektörü her vakit yanlarında bulundurmalarını isteriz. Kuruyemiş alerjileri kalıcı alerjilerin başında gelir. Düzelme yalnızca hastaların 10-20’sinde olur ve birden fazla hastada ömür uzunluğu sürer.”

Son 20 yılda besin alerjisi ve kuruyemiş alerjilerinin görülme sıklığında iki kata yakın artış oldu!

Besin ve kuruyemiş alerjilerinin görülme sıklığının arttığını anlatan Prof. Şekerel, “Ülkemizde hayatın birinci yılında besin alerjisi 6-8 oranında görülürken ilerleyen yaşla birlikte bu alerjilerinin birçoğu ortadan kalkar. Lakin kuruyemiş alerjilerinde olduğu üzere hayat uzunluğu devam eden kalıcı besin alerjileri de olabilir. Sonuçta çocukluk çağında ve erişkin periyotta besin alerjisi görülme sıklığı 0.5-1 iner. Bebeklik çağında yumurta ve süt en sık görülen alerjiler iken çocukluk, ergenlik ve yetişkin yaş kümesinde ülkemizde en sık besin alerjisi nedeni kuruyemiş alerjileridir.”

Son 20 yılda besin alerjisi ve kuruyemiş alerjilerinin görülme sıklığında iki kata yakın artış olduğunu belirten ve bu artışın nedenlerine ait bilgi veren Şekerel, “Araştırmalar besin alerjisi gelişiminde ailesel özellikler yanında sezaryen doğumların, bebek beslenmesinde anne sütü kullanımının azalmasının, çok hijyenik yaşama gayretinin, fazla antibiyotik kullanılmasının, Batı tipi ömür biçiminin tercih edilmesinin ve bebeklerde ek besine başlamanın geciktirilmesinin artışa yol açtığını gösterdi.” diye konuştu.

Ülkemizde en çok fındık alerjisi sonra da Antep fıstığı, kaju ve ceviz alerjisi görülüyor

Prof. Dr. Bülent Enis Şekerel, “Kuruyemiş alerjileri dediğimizde fındık, ceviz, Antep fıstığı, kaju ve badem üzere kabuklu ağaç yemişi alerjilerini ve aslında bir baklagil olan yerfıstığının alerjisini anlıyoruz. Batı toplumlarında yerfıstığı fazla tüketilen ve üretilen bir yemiştir. O yüzden Amerika, İngiltere ve Avusturalya’da yerfıstığı en kıymetli kuruyemiş alerjisidir. Halbuki biz toplum olarak kuruyemişlerden kabuklu ağaç yemişlerini yani fındık, Antep fıstığı ve ceviz tüketimi ile öne çıkan, dolayısı ile de bu alerjilerin daha sık görüldüğü bir toplumuz” dedi.

Alerjiler de toplumların tüketim alışkanlıklarına nazaran şekilleniyor!

Beslenme alışkanlıklarımıza baktığımızda kuruyemişlerden kabuklu ağaç yemişlerinin özel bir yeri olduğunu gördüğünü tabir eden Şekerel: “Bunları kahvaltıda, salatalarda, tatlılarda, soslarda, hatta et yemeklerinde ve de atıştırmalık çerez olarak çabucak her öğünde ve günün her saatinde tüketiyoruz. Hakikaten, dünya kuruyemiş tüketim ve üretim envanterlerine baktığımızda ülkemizin dünyada 2 numaralı ülke pozisyonunda olduğunu görüyoruz. Fındık üretiminde ve Antep fıstığı tüketiminde yıllardır dünya birincisiyiz. Antep fıstığı üretimde dünyanın 3 numaralı üreticisi olmamıza rağmen ithalatta da dünya birincisiyiz zira çok üretmemize rağmen tüketim çok fazla olduğundan ürettiğimiz bize yetmiyor” dedi. Dr. Bülent Şekerel kelamlarına: “Besin alerjilerinin görülme sıklıkları toplumların tüketim alışkanlıklarına nazaran şekilleniyor. Ülkemizde fındık bilhassa kakaolu eserler aracılığı ile fazlaca tüketildiğinden fındık alerjileri bizim bir numaralı problemimiz. Fındık alerjilerini Antep fıstığı ve ceviz alerjileri izliyor. Kaju ülkemizde yetişmeyen fakat son yıllarda artan ithalat ile tüketimi artan bir kuruyemiştir. Kaju fıstığı gerçekte antep fıstığı ile tıpkı kökenden yani sakızağaçgiller familyasından geliyor. Bu iki kuruyemişin birçok ortak molekülü var ve o yüzden de Antep fıstığı alerjisi ile kaju alerjisi çoğunlukla birlikte görülüyor.” diye devam etti.

Bebekler kuruyemişler ile geciktirilmeden tanışmalı ve birinci tanışma çay kaşığı ucu kadar olmalı

Prof. Dr. Şekerel kuruyemiş alerjilerinin nasıl oluştuğu şöyle açıkladı: “Besin alerjisi, bedenin kendisi için ziyanlı olmayan bir besine olağandışı ve abartılı bir reaksiyon vermesi olarak tabir edilebilir ve çoğunlukla ömrün birinci yıllarında başlar. Bundan on yıl kadar evvel alerji gelişmesini önlemek için alerjik besinlerin diyete eklenmesini bir iki yıl kadar geciktiriyor ve bunun alerji gelişimini engellemesini bekliyorduk. Fakat beklentimizin bilakis bu tavrın besin alerjisinde artışa neden olduğunu gördük. Bugünkü anlayışımıza nazaran besin alerjenleri egzemalı deriden yahut teneffüs yolundan girerek alerji gelişimine yol açıyorlar. Besinlerin sindirim sitemi yoluyla bedene girmesi ise toleransı geliştiriyor. Bu nedenle günümüzde bebeklerde alerjik potansiyeli olan tüm besinleri ömrün birinci 4 ile 8 ayları arasında başlamayı tercih ediyoruz. Yalnızca birinci dozu verirken alerjik tepkiden korunmak için birinci dozun çok küçük olmasını istiyoruz. Örnek vermek gerekirse, çay kaşığının ucu kadar ölçü ile başlıyor ve tedricen verilen ölçüsü arttırıyoruz.”

Kuruyemişlerin ısıya, bekletilmeye, basınca ve pişirmeye güçlü proteinleri alerji nedeni

Kuruyemişlerin neden sık alerjiye neden olduğu anlatan Şekerel; “Binlerce besin var ve bunlardan yalnızca 170 kadarı alerji nedenidir. Alerjik besinlerin ortak özelliklerine baktığımızda ise bu besinlerin ısıya, ışınlara, bekletilmeye ve basınca dirençli proteinler taşıdıklarını görüyoruz. Besin alerjisi en çok bu stabil proteinlere karşı gelişir. Kuruyemişler gerçekte tohum niteliğindedirler ve bu stabil depo proteinleri fazla ölçüde içerirler. Bu yüzden kuruyemiş alerjilerini sık görüyoruz” dedi.

Kuruyemiş alerjileri teşhisi alerji uzmanları tarafından konulmalı

Kuruyemiş alerjilerinin nasıl teşhis edildiği aktaran Şekerel, “Öncelikle besin alerji testlerini her bebeğe yahut çocuğa yapmaya gerek olmadığını söylemeliyim. Zira bu testler çok hassastırlar. Öbür bir söz ile yalancı müspet sonuç verebilirler ve olduğundan daha fazla kişinin besinlere alerjik olarak etiketlenmesine neden olabilirler. Bu nedenle besin alerji testleri yalnızca yüksek risk taşıyan çocuklara yapılır. Bizim yüksek riskli dediğimiz kümesi, şiddetli egzemasi (atopik dermatiti) olanlar ve daha evvel bu besinler ile müsabakada alerji gibisi bir tepki yaşamış bireyler oluşturur. Tüm dünyada besin alerji farkındalığı çok yüksektir. Besin tüketimi ile yaşanan birçok tepki besin alerjisi olarak etiketlenir. Meğer besin alerji teşhisi o kadar kolay değildir ve profesyonel yaklaşımı gerektirir. Kuruyemiş alerjilerinin teşhisinde deri testlerinden, kan testlerinden ve besin yükleme testlerinden yararlanırız. Bu testlerin yapılması ve kıymetlendirilmesi uzmanlık ve tecrübe gerektirir. Bu nedenle kuruyemiş alerjisi kuşkusu olanlar alerji uzmanları tarafından görülmeli ve değerlendirilmelidirler” halinde konuştu.

Kuruyemiş alerjilerinde teşhis için yeni bir periyoda girdik!

Prof. Dr. Bülent Enis Şekerel teşhis sürecinde yeni periyot bir başlattıklarını söz ederek süreci söyle açıkladı: “Klasikleşmiş alerji teşhisi deri testleri ve kan testleri ile yapılır. Bu testler ile hassas bulunanların bir kısmı o besini tükettiğinde sorun yaşamazken kimileri ise sorun yaşar. Öteki bir söz ile testlerde hassaslık olması alerji olduğu manasına gelmez ve hastaya o besinin doktor nezaretinde yedirilerek alerjik tepki oluşup oluşmadığının gözlenmesi gerekir. Bunun nedeni besinin içindeki farklı yapılardaki proteinlerdir ve biz bu proteinlere bileşen ismini veriyoruz. Bağışıklık sistemi bu bileşenlerin birçoğuna reaksiyon gösterse de alerji aşikâr kimi bileşenlere olan reaksiyonun bir sonucudur. Batı dünyası temel problemleri olan yerfıstığı alerjisine odaklanmış ve yerfıstığı alerjisine neden olan bileşen hassaslıklarını tanımlamıştı, ancak fındık, ceviz, Antep üzere kabuklu ağaç yemiş alerjilerinde ise bu bilgi çok kısıtlıydı. Biz fındık, Antep fıstığı ve ceviz alerjisini öngören yeni birtakım bileşenleri tanımladık. Böylelikle kan testlerinde bileşene mahsus hassaslık profilini gördüğümüzde alerjinin olup olmadığını daha hakikat anlaşılmasında değerli bir buluşa imza attık.”

Kuruyemiş alerjileri bir eksiklik değil, kişinin bir özelliği olarak algılanmalı ve hürmet gösterilmeli

Kuruyemiş alerjilerini bir hastalık yahut eksiklik olarak algılamanın hakikat olmadığını tabir eden Şerekel, “Nasıl ki elektrik yalnızca dokunulduğunda çarpar ise, kuruyemişler de alerjik şahısta yalnızca tüketilmeleri durumunda istenmeyen durumlara neden olur. Şuurlu bir hasta, tükettiklerine dikkat ettiğinde meseleyle karşılaşmaz. Öbür bir gereklilik de birbirlerine saygılı bir toplumda yaşıyor olmaktır. İkram etmeyi ve paylaşmayı seven bir toplumuz. Bu paylaşımlarda karşımızdaki kişinin alerjik özelliklerine hassasiyet gösterdiğimizde hüzün verici durumlar ile karşılaşmayız” dedi.

Prof. Dr. Bülent Enis Şekerel “Sonuç olarak farklılıklara saygılı bir toplumda yaşayan şuurlu bir hastanın, hayat mühleti ve hayat kalitesi olumsuz etkilenmez” diye konuştu.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Yorumlar

  1. Şanlıurfaspor dedi ki:

    Merhaba herkese web siteniz harbiden ilgi uyandırıcı, linkedinde paylaştım

  2. Urfa Sevdalısı dedi ki:

    Muş merkezden ben Urfa Sevdalısı. Merhaba herkese paylaşım süper ötesi çok hoşuma gitti, paylaşımların devamını bekliyorum 15-05-2022 01:24:43

  3. Gamze Subaşı dedi ki:

    Samsun merkezden ben Gamze Subaşı. merhaba arkadaşlar web sitesi gerçekten çok iyi, face de paylaştım 15-05-2022 22:39:12

  4. Sümeyye Hakan dedi ki:

    Samsun merkezden ben Sümeyye Hakan. Selam herkese web siten harbiden çok iyi, face de paylaştım 16-05-2022 08:47:56

  5. Serkan dedi ki:

    Merhaba paylaşımın vallaha hayran edici, teraziye tıkladım